Từ bảo tồn nguồn nguyên liệu, nghiên cứu giống cây trồng đến chế biến sâu, ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số và phát triển sản phẩm mới, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và người dân ở Khánh Hòa đang từng bước đưa khoa học, công nghệ (KH-CN) và đổi mới sáng tạo vào sản xuất. Những cách làm mới không chỉ giúp thích ứng với những thay đổi của thị trường, khí hậu mà còn mở ra hướng nâng cao giá trị, sức cạnh tranh của sản phẩm.

Đổi mới từ những bài toán thực tiễn   

Trải qua hơn 35 năm xây dựng và phát triển, Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Yến sào Khánh Hòa (Công ty Yến sào Khánh Hòa) từng bước hình thành chuỗi hoạt động từ bảo tồn, khai thác, nghiên cứu khoa học, chế biến, sản xuất đến phân phối và xuất khẩu.

Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Yến sào Khánh Hòa nghiên cứu cho ra những dòng sản phẩm mới.

Theo bà Trịnh Thị Hồng Vân - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Yến sào Khánh Hòa, KH-CN đối với Yến sào Khánh Hòa xuất phát từ những bài toán rất thực tế. Đối với khối đảo, công ty đã nghiên cứu và ứng dụng nhiều giải pháp như: Tạo mồi ăn thức ăn, phun sương tạo ẩm, mái che, đập chắn sóng, lưới giảm áp lực sóng; xây dựng các hang trú đông; trồng cây tạo môi trường sinh thái; phát triển nguồn thức ăn tự nhiên; nghiên cứu ấp nở nhân tạo, cứu hộ chim non, nhân đàn và di đàn. Các giải pháp đều hướng đến mục tiêu tạo điều kiện tốt hơn để chim yến sinh sống, làm tổ và phát triển quần thể. Riêng mùa vụ năm 2026, sản lượng tăng 2% so với năm 2025.

Trong sản xuất, công ty đẩy mạnh chế biến sâu, nghiên cứu các dòng sản phẩm mới và kiểm soát chất lượng từ nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm. Nghiên cứu khoa học đã giúp công ty chuyển từ việc khai thác giá trị chủ yếu ở tổ yến nguyên liệu sang chế biến sâu và đa dạng hóa sản phẩm. Năm 2025 - 2026, nhiều sản phẩm mới được nghiên cứu và đưa ra thị trường như: SVN79, bánh Cookie Yến sào, các dòng sản phẩm chăm sóc sức khỏe, mặt nạ và nhiều sản phẩm chế biến từ yến sào. Đặc biệt, thương hiệu SunSanest ra mắt vào tháng 7-2026, sau khoảng 2 tháng đạt doanh thu lũy kế hơn 60 tỷ đồng.

Từ ngày 1-7-2026, công ty đưa hệ thống ERP vào vận hành, kết nối dữ liệu sản xuất, kinh doanh, tài chính, kho hàng và quản trị; đồng thời ứng dụng AI và Chatbot trên Zalo OA trong chăm sóc khách hàng, góp phần chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao hiệu quả quản trị và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường.

“Từ những mô hình cụ thể cho thấy, đổi mới sáng tạo chỉ thực sự tạo ra giá trị khi gắn với nhu cầu thực tế của sản xuất và thị trường. Để thúc đẩy quá trình này, Khánh Hòa đang tăng cường kết nối Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp, từng bước hình thành cơ chế hợp tác, đặt hàng và chuyển giao công nghệ”.

Tại Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển Nông nghiệp Nha Hố, hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, kỹ thuật chuyển mạnh theo hướng đáp ứng nhu cầu sản xuất, tập trung vào chọn tạo giống, kỹ thuật canh tác, ứng dụng công nghệ cao và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo Tiến sĩ Phan Công Kiên - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển Nông nghiệp Nha Hố, trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ đến sản xuất, nghiên cứu khoa học phải hướng đến những giải pháp vừa phù hợp với điều kiện thực tế, vừa nâng cao hiệu quả và giá trị sản phẩm. Vì vậy, viện tập trung nghiên cứu, phát triển các giống cây trồng có khả năng thích nghi với điều kiện khô hạn, thiếu nước; ứng dụng công nghệ tưới thông minh, sử dụng hợp lý vật tư đầu vào và hoàn thiện các quy trình canh tác theo hướng tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Tại làng nghề gốm Bàu Trúc (xã Ninh Phước), để thích ứng với thị trường, cùng với đa dạng mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm, các cơ sở sản xuất đã chủ động đưa gốm lên các nền tảng số để quảng bá, tìm kiếm khách hàng và mở rộng thị trường. Bà Đàng Thị Như Bình - chủ cơ sở gốm Như Bình cho biết, khoảng 3 năm nay, cơ sở sử dụng Facebook và Zalo cá nhân để giới thiệu, bán hàng. Việc kết hợp phương thức sản xuất truyền thống với quảng bá, bán hàng trên nền tảng số giúp cơ sở chủ động hơn trong tiếp cận khách hàng, đáp ứng nhu cầu thị trường, qua đó góp phần duy trì và phát triển nghề gốm truyền thống.

Làng gốm Bàu Trúc không ngừng đổi mới, đa dạng mẫu mã, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng.

Tạo nền tảng để đổi mới sáng tạo lan tỏa

Một trong những kết quả bước đầu là mô hình hợp tác “3 nhà” giữa Sở KH-CN, Trường Đại học Nha Trang và 4 doanh nghiệp để xây dựng nền tảng, thiết lập và vận hành thử nghiệm nhà máy chế biến thủy sản thông minh.

Theo ông Võ Quang Lãm - Phó Giám đốc Sở KH-CN, tỉnh đang chú trọng phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; trong đó, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo là một nhiệm vụ cụ thể. Sở đã tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành 3 nghị quyết liên quan đến cơ chế tài chính cho KH-CN và đổi mới sáng tạo; thu hút đầu tư vào công nghệ chiến lược; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Sở cũng đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Đề án “Triển khai Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo và phát triển Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026 - 2030”; đồng thời triển khai Cuộc thi “Khởi nghiệp sáng tạo Khánh Hòa - 2026”, tổ chức tập huấn hướng dẫn xây dựng hồ sơ dự thi và tiếp nhận 40 hồ sơ tham gia cuộc thi.

Thời gian tới, Sở tập trung hoàn thiện mô hình cho một số tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thuộc tỉnh; tiếp tục tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách về KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phối hợp tổ chức các vòng chấm thi, trao giải Cuộc thi “Khởi nghiệp sáng tạo Khánh Hòa - 2026” và dự kiến tổ chức Ngày hội khởi nghiệp sáng tạo tỉnh Khánh Hòa năm 2026. Qua đó, phát hiện những ý tưởng, dự án tiềm năng, kết nối cá nhân, nhóm cá nhân và doanh nghiệp với chuyên gia, tổ chức hỗ trợ, nhà đầu tư.

Bên cạnh các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, Sở KH-CN thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, viện, trường và doanh nghiệp; gắn việc đặt hàng nhiệm vụ KH-CN với nhu cầu thực tiễn. Sở cũng hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và tiếp cận các nguồn lực phù hợp. Qua đó, các kết quả nghiên cứu và giải pháp công nghệ có thêm điều kiện được ứng dụng trong sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Theo baokhanhhoa.vn

Xem bản tin gốc của Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa